KRİZ VE EMEK MÜCADELESİ

Hükümet, özel istihdam büroları eliyle geçici işçi çalıştırmanın önünü açan yasa değişikliğini Meclisten geçirdi. Sendikalar tepkili, işveren temsilcileriyse memnun.

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), düzenlemenin "modern işçi simsarlığını, bordro şirketlerini çoğaltmaktan ve iş gücü piyasasını kuralsızlaştırmaktan, parçalamaktan başka bir işlev görmeyeceğini" söyledi. DİSK başkanı Süleyman Çelebi, yasanın Cumhurbaşkanınca veto edilmesini istedi.

Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) de aynı talebi yineledi. TÜRK-İŞ başkanı Mustafa Kumlu, 24 Haziran'da hükümet, işveren ve işçi sendikalarının Üçlü Danışma Kurulu'nda yaptıkları görüşmede tasarıyla ilgili olumsuz görüş bildirdiklerini hatırlattı. Tasarı 26 Haziran akşamı Mecliste kabul edildi.

18 ay geçici çalışma

Yasa ilk olarak yeni İş Kanunu hazırlanırken, 2003'te gündeme gelmiş, işçi konfederasyonlarının itirazı üzerine tasarıdan çıkarılmıştı. Şimdi kabul edilen kanunla İş Kanunu'na bir ek yapılıyor. 5920 sayılı kanunla getirilen "mesleki geçici iş ilişkisi" başlıklı düzenleme özetle şöyle:

• Özel istihdam büroları, iş sözleşmesi düzenlediği işçiyi başka işverenlere devredebilecek.
• Bir iş yerinde çalışanların dörtte birinden fazlası bu şekilde çalıştırılamayacak. Geçici çalışma 18 ayı geçemeyecek.
• Özel istihdam bürosunun işçiyle yaptığı sözleşme "esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeli" olarak kabul edilecek.

Özel istihdam büroları da yeni İş Kanunu'yla getirilmişti. Sayıları 150'yi bulan bürolar, Türkiye İş Kurumu'nca yetkilendiriliyor.

Tepkiler

Kanuna işçi tarafından gelen itirazların başında işçilerin örgütlenmesinin engellenmesi bulunuyor. DİSK, "Esnek istihdam uygulamalarının istihdamı arttırdığına dair hiçbir somut olgu mevcut değildir. Tam tersine esneklik uygulamaları istihdam azaltıcı sonuçlar doğurmaktadır" dedi.

TÜRK-İŞ de "İşçilerin örgütlenmesine engel olacak ve işçilerin güvencesiz bir ortamda insan onuruna yakışmayan bir ücret düzeyinde çalıştırılmalarına neden olacaktır" diye ekledi.

Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu (HAK-İŞ) başkanı Saim Uslu da "Toplu sözleşme ve sendikal haklardan oluşan çağdaş endüstri ilişkileri ve modern iş hukuku bu yasa ile torpillenmiştir" dedi.

Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu'ysa işçilerin bu sayede süreli iş bulabilebileceğini, uygulamanın istihdamı artıracağını öne sürdü.

İşverenin yükü kamuya

Kanun ayrıca İşsizlik Fonu ve sigorta primleriyle ilgili işveren üzerinden yük alan ve bunu İşsizlik Fonu'yla Hazine'ye yükleyen iki değişiklik de içeriyor. Sendikalar, İşsizlik Fonunun "işvereni kurtarmak için değil amacına uygun olarak kullanılmasını" istiyor.(EÜ)