TOLGA KORKUT'un yorumu

Manşetler Hava Kuvvetleri Bülteni Gibi...

Türkiye'nin Kuzey Irak'a hava operasyonuyla ilgili birinci sayfa başlıkları "savaş yönetenlerin" sözleri gibi. Teknik ayrıntılar da eksik değil. TV'de geceyarısı sonrası B sınıfı aksiyon filmlerinden çıkmışçasına.

İstanbul - BİA Haber Merkezi
17 Aralık 2007, Pazartesi

Türkiye'nin pazarı pazartesiye bağlayan gece Kuzey Irak'a yaptığı hava operasyonu gazete manşetlerine şöyle yansıdı.

Hürriyet: Ertuğrul Özkök'ün yazısından hareketle "Konu komşu bilsin elimiz ağırdır." Devamında "Türkiye kararlılığını sınamaya, onun gücünü küçük görmeye kalkanlara tarihi cevabını bir kere daha verdi" yazıyor.

Sabah: "Gece darbesi" başlığının altında "Türk jetleri ve obüs toplar, Kuzey Irak'taki PKK kamplarına önceki gece ateş yağdırdı." Altta da Büyükanıt'ın pek yaratıcı benzetmesi: "Kamplar bizim için BBG evi gibi."

Milliyet: Başlık "Kandil'e darbe". Üstünde F4 ve F16 model uçakların bombaladığını, altta "Pars, Korsan, Panter ve Kartal'ın vurduğunu, Atmaca'nın izlediğini" öğreniyoruz.

Vatan: Etli puntolarla "Şahinlerin gece baskını" başlığının solunda "50 uçakla Kandil'i vurduk" yazıyor. Bir de 100 tona yakın bomba bırakıldığını öğreniyoruz. "Savaşan şahin F16'lar üç üsten art arda havalanmış."

Zaman: Zaman başlığında nötr: "Kandil'e gece yarısı hava operasyonu". Ne oluyorsa pike yapan F16 fotoğrafının altında oluyor: "f16'lar bomba yağdırdı."

Yeni Şafak: Yenei Şafak operasyonun PKK liderlerinden Murat Karayılan'ın uydu telefonunu kullanması üzerine zamanlandığı bilgisini veriyor. Bu arada uçakların Lantirn sisteminin ne olduğunu, "bomba yağdığını" öğrenme fırsatı buluyoruz.

Radikal: Manşette Büyükanıt'ın BBG evi-PKK kampı analojisi Radikal'in manşetinde.

Star: Başlıkta "Kandil baskını", devamında "F16'lar bölgedeki 4 terör kampını yerle bir etti" var.

Farklı bir pencereden bakanlar 

Birgün: Birgün operasyonun "eve dönüş", "PKK'ye silah bıraktırma" konuşmalarıyla aynı zamanda nasıl olabildiğini soruyor. "Çözümden bomba çıktı" başlığını atıyor.

Taraf: Taraf da aynı açıya sahip. Başlık: "Evine dön" bombası.

Evrensel: Evrensel operasyonla Kürt sorununa barışçıl çözüm önerilerine kulak tıkandığını söylüyor; başlığı "Barışçıl çözüme operasyon".

Sorulmayanlar

Bunca "savaşkan" başlığın ve haberin sormadığı, gözümüzün önünden çekip sakladığı sorular var:

  • Operasyonda sivillere ne oldu? Hedef noktalardaki köylere ne oldu?
  • Bu operasyonun maliyeti nedir? Kimin cebinden çıkıyor?
  • Şimdiye kadar "terörle mücadeleye" harcanan kaynak ne kadar? Bununla ne yapılabilirdi? Ya da neler kaybettik?
  • Bu operasyon ne işe yarayacak? Kürt sorununun çözümünde etkisi nedir?
  • Diyelim PKK bir şekilde –hep söylendiği gibi- "tasfiye edildi." Yeni bir PKK'nin doğmaması nasıl sağlanır?

Gazetecilere anımsatma

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin (TGC) Hak ve Sorumluluk Bildirgesi'nin en çok unutulan maddesi E.3.:

"Gazeteci; başta barış, demokrasi ve insan hakları olmak üzere, insanlığın evrensel değerlerini, çok sesliliği, farklılıklara saygıyı savunur. Milliyet, ırk, etnisite, cinsiyet, dil, din, sınıf ve felsefi inanç ayrımcılığı yapmadan tüm ulusların, tüm halkların ve tüm bireylerin haklarını ve saygınlığını tanır. İnsanlar, topluluklar ve uluslar arasında nefreti, düşmanlığı körükleyici yayından kaçınır. Bir ulusun, bir topluluğun ve bireylerin kültürel değerlerini ve inançlarını (veya inançsızlığını) doğrudan saldırı konusu yapamaz. Gazeteci; her türden şiddeti haklı gösterici, özendirici ve kışkırtan yayın yapamaz."

Johan Galtung'un barış gazeteciliği tablosundan bir iki cümle: "Barış gazetecisi, bütün tarafları insanlaştırır; bütün silahları olumsuzlaştırır. Şiddetin görünmeyen etkilerine (travma ve zafer, yapıya/kültüre zarar) odaklanır. Savaş gazetecisi "onları" insanlıktan çıkarır; bir tarafın silahını olumsuzlaştırır. Şiddetin görünür etkilerine (öldürülen, yaralananlar ve maddi hasar) odaklanır."

Gazeteciliğin odağına yaşamı alan başlıkları, barış için çabalayan gazeteciliği özledik. (TK)

BAĞIMSIZ İLETİŞİM AĞIBağımsız İletişim Ağı (BİA) IPS İletişim Vakfı'nın çalışmalarının merkezinde yer alıyor. BİA, “bağımsız medya”nın güçlendirilmesi hedefiyle, 1997'den bu yana dört temel etkinlik alanı üzerinde gerçekleştirilen bir sürekli proje. Türkiye’de ve dünyada daha çok internet haber sitemiz bianet.org dolayısıyla yaygın olarak bilinse de, BİA günlük haber üretiminin ötesinde, iletişim sürecinin bütün uğraklarını dönüştürmeyi hedefliyor.

IPS İLETİŞİM VAKFIIPS İletişim Vakfı “İletişim ve kalkınma alanındaki projeleri gerçekleştirmek ve desteklemek” amacıyla 1993'te kuruldu. Vakıf etkinliklerini, yerel ve uluslararası kaynaklardan sağladığı hibe ve bağışlarla gerçekleştirdiği projeler üzerinden sürdürüyor.

BİA KİTAPLIĞIBİA Kitaplığı, Bağımsız İletişim Ağı’nın 2001-2009 arasında sürdürdüğü eğitim çalışmalarının ürünü olan “Habercinin Elkitabı“ dizisinden 5, “Hak Haberciliği” disizinden 4 kitabı; gazeteciler için kılavuzların yanısıra mesleğe adım atmaya hazırlananlara yönelik yayınları da kapsıyor. Kitaplık, Türkçe iletişim yazınında uluslararsı standartlarda üretilmiş, kimileri kendi alanlarında ilk olan öncü telif çalışmalardan oluşuyor.

BİZE ULAŞIN