Birleşmiş Milletlr (BM) İnsan Hakları Konseyi'nin yaz aylarında yaşanan Hizbullah-İsrail çatışmasındaki insan hakları ihlallerini incelemek için görevlendirdiği komisyon raporunu açıkladı.

Komisyon, "İsrail kuvvetleri ayrım gözetmeden, orantısız kuvvet kullanarak uluslararası insancıl hukuku alenen ihlal etti. Sivillere ve sivil nesnelere kasten düzenlenen ölümcül saldırılar toplu cezalandırma noktasına varmıştır" diyor.

Raporun bulgularından bazıları şöyle:

* Saldırılar ve sivillerin İsrail'e götürülerek alıkonması sonucunda, yaşam hakkı, mülk hakkı, işkence, insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele yasağı ihlal edildi. Sivillere saldırılar, yargısız infaz niteliğinde.

* 33 günlük çatışmanın yıkıcı sonuçları oldu. Lübnan yetkililerine göre, 1.191 kişi öldü; 4.409 kişi yaralandı. 900 binden fazla kişi yerlerinden edildi.

* İsrail kuvvetleri orantısız güç kullandı. Sivillerle çatışanlar, askeri hedeflerle sivil nesneler arasında ayrım gözetmedi.

* İsrail kuvvetleri sivilleri uluslararası hukukun gerektirdiği biçimde önceden uyarmadı. Uyarması halinde de bölgeyi terk etmek için yeterli zaman tanımadı. Her durumda, siviller bölgeyi terk etseler de güvenli insani çıkış koridorlarına erişimleri yoktu.

* Sağlık ve yardım ekiplerine doğrudan saldırıldı.

* Altyapı yok etmek için yok edildi. Lübnan hükümetinin verilerine göre, İsrail 109 köprüyü, 137 yolu tahrip etti. Konut, su altyapısı, okullar, sağlık tesisleri, birçok cami ve kilise, TV ve radyo istasyonları, tarihi, arkeolojik ve kültürel alanlara zarar verildi. Ekonomik altyapı özellikle hedef alındı. 127 fabrika vuruldu. Tarım ve turizm de özellikle vuruldu.

* İsrail sivil altyapıya saldırılarını, Hizbullah tarafından "ikili kullanıldığını" söyleyerek gerekçelendirdi. Altyapının bir bölümünün bu şekilde kullanılmış olması mümkünse de, bu sav her nesne için öne sürülemez. İsrail kuvvetleri bu savla, bütün sivil nesneleri hedef olarak niteledi.

* İsrail'in Eylül 2006 başına kadar uyguladığı hava ve deniz ablukası, insani durumu, sivil nüfusu, çevreyi ve ekonomiyi olumsuz etkiledi.

* İsrail Ciye santraline saldırıyı önceden tasarlamıştı.

* Misket bombalarının yüzde 90'ı son 72 saat içinde atıldı. Bu silahlar, geniş verimli tarım arazilerini "girilmez bölge"lere dönüştürülmek için kullanıldı.

* Komisyon seyreltilmiş uranyum kullanıldığına dair bir bulguya rastlamadı; ancak fosfor silahlarının kullanıldığına dair birçok rapora rastladı.

"Uluslararası toplum harekete geçmeli"

Komisyon, İnsan Hakları Konseyi'nin uluslararası toplumu harekete geçirmesini, Lübnan'da altyapının onarılması, insani durumun iyileştirilmesi, yerinden edilenlerin geri dönüşünün güvenli olarak sağlanması, özellikle de çocukların ve risk altındaki grupların korunması için çalışılmasını önerdi. (TK)