Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV) tarafından dün (21 Kasım) yayınlanan "Değişen Türkiye'de Din, Toplum ve Siyaset" raporunu bianet'e değerlendiren Dr. Ali Çarkoğlu, raporun algıları değerlendirdiğini, ancak algılarla olgular arasındaki fark olduğuna dikkat çekti.

İktisatçı Mustafa Sönmez de, araştırmaya bilgi verenlerin yüzde 67'sinin "AKP iktidarında ekonomide iyiye doğru değişim oldu" yanıtının, "Türkiye'nin en önemli sorunu nedir?" sorusuna yüzde 38 oranıyla verilen "işsizlik" yanıtıyla çeliştiğini belirtti.

Rapor ne diyordu?

Raporda, "AKP iktidarında değişim oldu mu? Olduysa iyiye doğru mu kötüye doğru mu?" sorusuna, Türkiye ekonomisinde yüzde 67 oranında iyiye doğru gidiş var yanıtı veriliyordu.

"Sizce Türkiye'nin en önemli sorunu nedir söyler misiniz? Peki ikinci sorun?" sorusunaysa, yüzde 38 oranıyla "işsizlik", yüzde 12,1 oranında "enflasyon, hayat pahalılığı" yanıtı verilmişti.

Çarkoğlu: Fay hattı eskisi kadar aktif değil

Araştırmayı gerçekleştiren Çarkoğlu, araştırmada birkaç noktanın önemli olduğunu kaydetti. Türkiye'de din temelli sürtüşmenin azalıp azalmadığını tespit ettiklerini söyleyen Çarkoğlu, konunun "Türkiye'nin fay hattı" olduğunu vurguladı.

"Bu fay hattı artık o kadar aktif değilmiş gibi görünüyor" diyen Çarkoğlu, örtülü kadınların eskisi kadar rahatsız edilmediği ve rahatsız etmediği, şeriat devleti beklentisinin azaldığı gibi sonuçlara vardıklarını ifade etti.

En önemli bulgumuz algılardaki ikili yapı

Çarkoğlu, halkın algısıyla olguların uyuşup uyuşmadığı yönündeki soruya, "en önemli bulgumuz, algılarda ikili yapı olduğu" yanıtını verdi.

Bir grup tarafından önemli görülen olgunun bir diğer grup tarafından önemsenmediğine dikkat çeken Çarkoğlu, "Bu algılar gerçeklerle örtüşmüyor. Türban ve köktendinciliğin artmakta olduğuna dair genel bir kanaat var, ama türban için böyle bir olgu ortaya çıkmıyor" dedi.

Ekonomik durum konusundaki iyimserliğin, 99 yılıyla karşılaştırmadan kaynaklanabileceğine dikkat çeken Çarkoğlu, daha kötü bir dönem olan 99'a göre, "genel 'haleti ruhiyenin' düzeldiğini" kaydetti.

Sönmez: Ekonomik gelişmeye ilişkin soru yanlış

İktisatçı Sönmez, raporda Türkiye'nin iktisadi durumu hakkında iyimserlik olduğunu, "AKP döneminde ekonominin iyiye gittiği" tespitinin yer aldığını hatırlattı; bu saptamanın "işsizliğin en büyük sorun olarak görülmesiyle çeliştiğini" kaydetti.

Sönmez, "İyiye giden ekonomi nasıl işsizlik gibi devasa bir problemle örtüşüyor; bunu anlamak zor. Demek ki bu kitle en büyük öncelikli sorunun işsizlikle mücadele olduğunu söylüyor. Ekonominin iyiye gitmesinden başka bir şey anladıklarını düşünüyorum" dedi.

Soruya yanıt veren kitlenin gelişmeleri medyadan takip ederek yorum yapabileceğini ifade eden Sönmez, "Soru yanlış sorulmuş olabilir. Ekonominin nasıl gittiğini sormak doğru değil, 'iş problemin var mı' sorusu doğrudur" diye konuştu. (AÖ/TK)