Lozan Mübadilleri Vakfı'nın projesi

Lozan Mübadilleri Vakfı'nın (LMV) korosu "Belleklerdeki Güzellik: Mübadele Türküleri" başlıklı derleme projesi kapsamında 28 Eylül Cuma akşamı Yıldız Teknik Üniversitesi Oditoryumu'nda bir konser verecek.

Proje kapsamında Balıkesir, Bursa, Edirne, İstanbul illeri, ilçeleri ve köylerinde birinci, ikinci ve üçüncü kuşak mübadillerle görüşmeler yapıldı, kendi ana dillerinde -Türkçe, Rumca, Makedonca/Pomakça,Vlahça- söyledikleri şarkı/türkü ve maniler kaydedildi.

Proje kapsamında derlenen Girit manileri Rumca ve Türkçe olarak yakında kitap olarak yayımlanacak. Derlenen türkülerin içinden seçilen bazı parçaları LMV korosu repartuarına alındı. Konserde LMV korosu bu parçaları da seslendirecek.

Ayrıca derlenen bu şarkı/türküler söylendikleri dilde Türkçe çevirileri ve notaları ile birlikte kitap olarak yayınlanacak. Orijinal seslerden seçilen örnekler ise cd olarak yayınlanacak.

Vakıf, projeyi, Kültür Bakanlığı'nın uyguladığı ve Avrupa Birliği (AB) tarafından fon desteği sağlanan "Türkiye'de Kültürel Hakların Desteklenmesi Hibe Programı" çerçevesinde yürütüyor.

Kısaca mübadele 

LMV, 2001'de bir grup mübadil çocuğu ve torunu tarafında kuruldu. Vakıf ve dernek, kültürel çalışmalar yürütüyor. 

1922'de Lozan Barış Konferansı toplandığında öncelikle sığınmacılar ve esirler konusu ele alındı. İngiltere temsilcisi Lord Curzon’un teklifi ve Milletler Cemiyeti görevlisi Nansen’in raporu doğrultusunda; Yunanistan’da yerleşik Müslümanlarla Türkiye’de yerleşik Ortodoks Rumların zorunlu göçünü öngören Mübadele Sözleşmesi imzalandı.

Bu sözleşme uyarınca, İstanbul’daki Ortodoks Rumlar ile Batı Trakya’daki Müslümanlar hariç Yunanistan’da yerleşik bütün Müslümanlar Türkiye’ye, Türkiye’de yerleşik bütün Ortodoks Rumlar Yunanistan’a gönderildi. Mübadele sözleşmesinin kapsamına 18 Ekim 1912 tarihinden sonra yurtlarını terk etmiş olanlar da alınarak mülteciler sorununa bir çözüm bulunmuş oldu. Bu sözleşme ile iki milyon civarında insan yurtlarından kopartılarak, yeni yerleşim bölgelerinde yaşamaya mecbur edildi. Bu kitlesel ve zorunlu göçe kısaca mübadele, bu insanlara da mübadil deniyor.

Cuma akşamı saat 20.00'da başlayacak konser ücretsiz izlenebilir. (EÜ/NZ)