Irak hükümeti, başkent Bağdat’ın güneyindeki Babil vilayetinde bulunan Curf es-Sahar bölgesinde yeni bir güvenlik karargâhını faaliyete geçirdi. Karar, bölgeyi 2014’ten bu yana kontrol eden Ketaib Hizbullah ile hükümet arasında petrol kaçakçılığı iddiaları üzerine başlayan gerilimin ardından geldi.
Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre, Curf es-Sahar Kontrol Karargâhı Komutanı Korgeneral Ahmed Hatem Hamid, bugün düzenlediği basın toplantısında karargâhın faaliyete geçtiğini duyurdu. Hamid, Irak güvenlik güçlerinin bölgeye konuşlanarak kontrolü devralacağını açıkladı.
Irak Başbakanlığı Askerî Sözcüsü Sabah en-Numan, birlik değişiminin olağan bir uygulama olduğunu savundu. Irak Güvenlik Medya Ağı Başkanı Saad Maan ise Enerji Polisinin bölgedeki petrol boru hatlarının güvenliğini sağlamaya başladığını bildirdi.
Maan ayrıca Curf es-Sahar’a giden ana yolu 21 Kasım saat 06.00’dan itibaren sivillerin kullanımına açacaklarını söyledi.

Ketaib Hizbullah’ın çekilmesi için anlaşma
İngiltere merkezli Reuters haber ajansının üç üst düzey Iraklı güvenlik yetkilisine dayandırdığı haberine göre, hükümet ile Ketaib Hizbullah arasında yürütülen görüşmeler uzlaşmayla sonuçlandı.
Anlaşma, hükümet güçlerinin Curf es-Sahar’a girmesini ve bölgedeki güvenlik sorumluluğunu yeniden paylaşmasını öngörüyor. Şii siyasi liderlerin arabuluculuğuyla yürüttüğü görüşmeler, taraflar arasındaki anlaşmazlığın silahlı çatışmaya dönüşmesini önlemeyi amaçlıyor.
Irak merkezli 964media’nın haberine göre Haşdi Şabi yönetimi de dün (19 Kasım) yaptığı açıklamada, bölgedeki birliklerin değişimine başlayacağını duyurdu. Buna göre, Ketaib Hizbullah’la bağlantılı 45, 46 ve 47’nci tugayların yerini Haşdi Şabi’nin 72 ve 79’uncu tugayları alacak.
Ancak yeni güvenlik düzenlemesi, Ketaib Hizbullah mensuplarının tamamının bölgeden ayrılacağı anlamına gelmiyor.
Süleymaniye merkezli Channel8’in aktardığına göre örgüte yakın kaynaklar, grubun bölgedeki varlığını sürdüreceğini, ancak güvenlik kontrolünün yeni komuta yapısına geçeceğini belirtiyor.
Bu nedenle anlaşmanın Ketaib Hizbullah’ın Curf es-Sahar üzerindeki nüfuzunu ne ölçüde değiştireceği henüz belirsiz.

Petrol kaçakçılığı soruşturması gerilimi tırmandırdı
Başbakan Ali ez-Zeydi’nin kasım ayında başlattığı petrol kaçakçılığı soruşturması, hükümet ile Ketaib Hizbullah arasındaki anlaşmazlığı açık bir güç mücadelesine dönüştürdü.
Iraklı yetkililer, bölgeden geçen petrol boru hatlarına yasa dışı bağlantılar kurarak devletin petrolünü kaçıran bir şebekenin faaliyet gösterdiğini öne sürdü.
Irak Parlamentosu’nun soruşturma komisyonunda yer alan Ali Enheyr, incelemelerde her biri 36 bin litre kapasiteli yaklaşık 25 tankerin kaçakçılık faaliyetlerinde kullanıldığına ilişkin bulgulara ulaştıklarını açıkladı.
ABD merkezli Associated Press’in haberine göre hükümetin oluşturduğu soruşturma heyeti, bölgede iki petrol işleme tesisi ve depolama tankları tespit etti. Heyet ayrıca petrol boru hatlarına müdahale edildiğine ilişkin bulgulara ulaştığını bildirdi.
Başbakan Zeydi, soruşturmanın ardından güvenlik, idare ve petrol sektöründe görev yapan dokuz yetkiliyi görevden aldı. Hükümet, kaçakçılık iddialarına ilişkin dosyaları da yargıya taşıdı.
Ketaib Hizbullah ise suçlamaları reddetti. Örgüt, bölgedeki tesislerin yalnızca kendi araçları ve jeneratörlerinin yakıt ihtiyacını karşıladığını savundu. Ayrıca hükümeti siyasi baskı uygulamak ve kendisini hedef alan bir karalama kampanyası yürütmekle suçladı.
Gerilim, hükümetin güvenlik güçlerini bölgeye gönderme kararının ardından daha da arttı. Ketaib Hizbullah yetkilileri, Irak ordusunun bölgeye girmesine karşı koyacaklarını açıklayarak silahlı çatışma ihtimalini gündeme getirdi.

İran’ın Kudüs Gücü Komutanı devreye girdi
Taraflar arasındaki anlaşmazlığın büyümesi üzerine İran da diplomatik girişimlerde bulundu.
AFP ve 964media’nın aktardığına göre, İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Kudüs Gücü’nün Komutanı İsmail Kaani, Bağdat’a giderek Ketaib Hizbullah Genel Sekreteri Ebu Hüseyin el-Hamidavi, Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri ve Haşdi Şabi Başkanı Falih el-Feyyad ile görüştü.
Ketaib Hizbullah, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada sonuçları olumlu değerlendirdi ancak anlaşmanın ayrıntılarını paylaşmadı.
Örgüt lideri Hamidavi, hükümetle aralarındaki anlaşmazlıkları doğrudan görüşmeler yoluyla çözmek istediklerini belirtti.
İran’la yakın siyasi ve askerî ilişkileri bulunan Ketaib Hizbullah’ın, Tahran’ın girişimlerinin ardından uzlaşmaya açık bir tutum benimsemesi dikkat çekti.
Bağdat yönetimi açısından anlaşma, silahlı gruplar üzerindeki devlet denetimini artırma çabasının bir parçası. Ancak Haşdi Şabi birliklerinin yeni güvenlik düzeninde yer almaya devam etmesi, hükümetin bölgedeki silahlı varlığı tümüyle ortadan kaldırmak yerine güvenlik yetkilerini yeniden dağıtmayı tercih ettiğini gösteriyor.

Arka plan
Curf es-Sahar, IŞİD’in 2014’te bölgeden çıkarılmasının ardından Ketaib Hizbullah’ın kontrolüne geçti. Örgüt, Irak devletinin resmî güvenlik yapısına dahil olan Haşdi Şabi bünyesinde faaliyet gösteriyor.
Haşdi Şabi, IŞİD’le mücadele sırasında farklı silahlı grupların oluşturduğu bir yapı olarak ortaya çıktı ve 2016’da çıkarılan yasayla resmî statü kazandı. Ancak bünyesindeki grupların Irak hükümetiyle ilişkileri, siyasi konumları ve İran’la yakınlıkları birbirinden farklı.
Ketaib Hizbullah ise İran Devrim Muhafızları’yla uzun süredir siyasi ve askerî ilişkiler sürdüren gruplar arasında yer alıyor. Örgüt, Irak’taki ABD askerî varlığına karşı çıkıyor ve geçmişte ABD güçlerine yönelik saldırılarla gündeme geldi.
Bağdat’ın silahlı grupları devlet denetimine alma çabası, ABD ile İran arasındaki bölgesel nüfuz mücadelesinin de önemli başlıklarından biri. Washington, İran’la yakın ilişkileri bulunan silahlı grupların silahsızlandırılması için Irak hükümetine baskı yaparken Tahran, bu yapılar üzerinden Irak’taki siyasi ve güvenlik ilişkilerini sürdürüyor.
ABD ve İsrail’in Şubat 2026’da İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından Irak’taki bazı silahlı gruplar da bölgedeki ABD güçlerini hedef alan saldırılar düzenledi.
Bu koşullarda Curf es-Sahar’daki anlaşmazlık, yalnızca petrol kaçakçılığı soruşturmasıyla sınırlı kalmadı. Bağdat’ın silahlı gruplar üzerindeki otoritesini, İran’ın Irak’taki etkisini ve ABD’nin bu grupların silahsızlandırılmasına yönelik baskısını aynı anda gündeme taşıdı.
(VC)





