"Tarafsız Gazeteciler Olduğumuzdan Öyle Emindik ki..."

Trakya'daki yerel gazetecilerin katıldığı temel habercilik eğitiminde, habercinin bağımsızlığı, doğru habercilik, haber fotoğrafçılığı ve yaratıcı habercilik tartışıldı.

Edirne - BİA Haber Merkezi
20 Nisan 2009, Pazartesi

Haberin fotoğrafları için tıklayın.

"Zihnimizde temel bir kilit vardı. 'Objektif', 'tarafsız' olduğumuzdan, 'en iyisini' yaptığımızdan öyle emindik ki... Aslında en doğru yerden başladık; bunları kırmakla başladık."

Edirne'de IPS İletişim Vakfı ve Press Now'ın düzenlediği habercilik atölyesine katılan 30 yerel gazeteciden biri böyle diyordu.

18-19 Nisan'da, Balta Otel'de düzenlenen atölyede, gazeteciler Yrd. Doç. Dr. Esra Arsan'la temel habercilik, gazeteciliğin ve haberciliğin işlevi, haber dili, gazetecinin haber kaynaklarıyla ilişkisi; Yücel Tunca'yla haber fotoğrafçılığı; Nico Haasbroek'le de yaratıcı haber fikirleri ve uygulamaları üzerine çalıştılar.

"Tarafsızlık"

Arsan'ın atölyelerinde en çok tartışılan konulardan biri "tarafsızlık" oldu. Örneklerin gazetecilikte "tarafsızlık" ilkesinin ne denli savunulamaz olduğunu gösterdiğini söyleyen Arsan, "tarafsızım" diyenin aslında taraflılığını gizlemeye çalışıyor olmasına dikkat çekti.

Arsan'ın üzerinde durduğu konulardan biri de, gazetecilerin emniyet, valilik, kaymakamlık gibi resmi kaynaklarla olan ilişkisiydi. Burada yerel gazetecilerden biri valilik, belediye, jandarma ya da emniyetten gelen bültenlerin haberleştirilmesinde kurmaya alıştıkları dilden yakınarak "Doğru. Bültenlerdeki bilgiler sanki gazeteci oradaymış gibi bir dille habere yansıyor. Aslında kaymakam, vali de 'iddia edebilir', oysa haberlerde hep 'belirtir'ler" diye durumu özetliyordu.

Yerel gazetecilerin temel sorunu: Bağımsızlık

Birçok gazeteci, bu noktada, yerel gazetecilerin idarenin, mülki amirlerin baskısıyla karşılaştığını dile getirdi. Muhalif yayınların genellikle resmi ilanlarının kesilmesi "ceza"sıyla karşılaştığını, idarecilerin kendilerini "zaaf" içinde gösterdiğini düşündüğü haberlere tepki gösterdiğini ve gözdağı verebildiğini örnekleriyle anlattılar. Resmi ilanlar, birçok yerel gazetenin asal gelir kaynağı. Bazı gazeteciler, yazı işlerindeki editoryal bağımsızlığa da dikkat çekerek, gazetecilerin yayın politikasına dair kararlara katılamayışından, bunu daha çok yereldeki güç ilişkilerinin belirleyişinden söz etti.

Edirne'de çalışma aralarında konuşulan konulardan biri de ekonomik krizin etkileri oldu. Yerel gazeteleri çoğu, abone sayısının, birim reklam fiyatlarının düşüşünden yakındı. Ancak abonelerinin bir bölümünün bayiden gazete satın almaya yöneldiğini saptadıklarını da anlattılar.

Haber sokakta

Arsan'ın ve Haasbroek'in ayrı ayrı üzerinde durdukları konu, masanın başından kalkıp sokaktaki haberi yakalamaktı. Haasbroek, kısa zaman içinde haber fikri bulabilmek üzerine düzenlediği egzersizlerde, gazetecileri sokağa gönderip çektikleri fotoğraflar üzerinden, bir olguyu haberleştirmek ve kavramsallaştırmak üzerinde durdu.

"Fotoğraf düşündüğümden de önemliymiş"

Bu cümle Tunca'nın atölyesine katılanların ve bir anda kendilerini fotoğraf makineleriyle daha çok ilgilenir bulanların ortak sözüydü. Basın fotoğrafçılığının dünya çağındaki örneklerini paylaşan Tunca, yerel gazetelerdeki fotoğraf kullanımlarını analiz etti, sayfa düzeninde fotoğraf kullanımı, haberin fotoğraflanması üzerine temel ilkeleri anlattı; pratik ipuçları verdi.

"Uygulayıp paylaşmak gerek"

"Habercilik anlayışımızı sorgulama olanağı bulduk" diyen gazetecilerden biri, çalışma sonunda "Bu öğrendiklerimizi uygulamak gerek"; bir başkası "Bu bilgileri burada olmayan arkadaşlarımızla paylaşacağım. Paylaşmadan olmaz" diye konuşuyordu. (TK)

Eğitime katılan gazeteciler şöyle.

Edirne

Yavuz Göktaş (Edirne Gündem Gazetesi), Tamer Yavuz (Edirne Gazetesi), İsmail Aliş  (İpsala Gazetesi), Alpay Ercan (Yeni Gazete), İlker Gürel (Keşan Gündem Saros Gazetesi ), Umut Çatal (Önder Gazetesi), Murat Savaş (Güneydoğu Avrupa Gazeteciler Cemiyeti), Gökhan Balcı (Hudut Gazetesi), Sevcan Kalıpiçinden (Hudut Gazetesi), Mehmet Şenol (Edirne Gazetesi), Elif Davulcu (Edirne Haber Gazetesi), Ercan Bitti (Yenigün Gazetesi), Arzu Özdemir (Edirne Gündem), Birol Çakan (Edirne Gazetesi), Bora Dandinoğlu  (22 Haber İnternet Gazetesi ), Muazzez Aslan (Uzunköprü Adalet Gazetesi), Samet Yaraşır (Uzunköprü Gürses Gazetesi), Okan Yavaşer  (Uzunköprü Gazetesi).

Kırklareli, Lüleburgaz

Halit Kaplan, Ertan Bayer (Görünüm Gazetesi).

Tekirdağ

A.Tamer Avcılar (Çerkezköy Gzetesi), Adülhamit Albez (Çerkezköy Gazetesi), Taha Aslanlı  (Çerkezköy Haber Gazetesi), Gökhan Babayiğit  (Çerkezköy Haber Gazetesi), Levent Silistre  (Çorlu Avrupa Yakası Gazetesi), Ozan Turan  (Çorlu Avrupa Yakası Gazetesi), Zaim Erken (Çorlu Kentim Gazetesi ), Naim Yıldız (Çorlu Sabah Muhabiri).

İstanbul

Melek Köselerden, Tayfun Kemal Köselerden (Katılımcı Maltepe Gazetesi).

Independent Communication NetworkIndependent Communication Network comprises more than internet news website bianet.org. It is a continuously unfolding network since 1997 and embraces "Training Drives" for journalists and communication students and NGOs; handbook series, "Radio Programs" for the local media, conferences, forums, international exchange programs.

IPS Communication Foundation (BİA)IPS Communication Foundation is the implementing body for the BIA &bianet.org. Founded in 1993 by four journalists and one human rights activists, has implemented many projects including a BİA, BİA2 and BİA3.

BİA LibraryBİA Library comprises of handbooks series and guides and researches which systemize the theoretical and informative contributions realized during the implementation of programs within the BİA projects. Some of the 15 publications are in English and accessible via bianet.org.

Contact usYou can reach IPS Communication Foundation directors, BİA project coordination, bianet.org editorial board via telephone, fax, e-mail and mail from everywhere on the globe, dispatch information and/or documents and request meetings.