MUSTAFA SÖNMEZ'in analizi

Yüzde 2’nin üstünde bir tüketici enflasyonu ile beklentilerin üstüne çıkan Ekim TÜFE’si, yıllık bazda da yüzde 12’ye yaklaştı. 

Ancak, ortalama bir ailenin gıda, kira, ulaşım, haberleşme, ısınma ile ilgili madde fiyatlarındaki artışlara bakıldığında yıllık enflasyonun yüzde 12 değil, yüzde 25’in üzerine çıktığı görülüyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yaptığım araştırmanın bulguları, gıdadaki en çok kullanılan 33 maddedeki ortalama fiyat artışının yüzde 26 olduğunu ortaya koyuyor.

Ailenin kira, ısınma, ulaşım, haberleşme gibi ihtiyaçlarından oluşan 22 maddenin ortalama yıllık fiyat artışı ise yüzde 22,5’i buluyor.

Gıdada yıllık fiyat artışlarının en çok arttğı maddelerin mercimek, bulgur, pirinç gibi bakliyatta olduğu anlaşılıyor.

Makarnada artışın yüzde 43’e, ekmekte yüzde 33’ü aşması diğer dikkat çekici noktalar.

Aile bütçelerinde yüzde 40’a ulaşan kira, ısınma, ulaşım, haberleşme ile ilgili harcamaları oluşturan maddelerin fiyatlarının ise son 1 yılda yüzde 22 dolayında arttığı görülüyor.

En çok artışın yüzde 54 ile elektrikte görüldüğü, doğalgazdaki artışın da (son zam hariç) yüzde 44’e yaklaştığı görülüyor.

TÜİK verilerinde son bir yılda kira artışları yüzde 13 olarak belirlenirken telefonda yüzde 20, tüpte yüzde 26 fiyat artışları yaşandığı anlaşılıyor.

Bu kalemde, yıllık ortalama enflasyonun altında kalan tek maddenin yüzde 11 ile benzin olduğu anlaşılıyor.

TÜİK verilerine  göre, yıllık enflasyonun altında kalan gıda maddelerini ise patates, çay, kırmızı et, balık, zeytinyağı, peynir, rakı, şarap, bira, sigara gibi maddeler oluşturuyor.

Son bir yılda fiyatı artmak yerine düşen bazı gıda maddeleri ise lahana, muz, elma, soğan, fasulye, tavuk eti, portakal, domates, kavun gibi sebze ve meyvelerden oluştu. (MS/EÜ)