Bağımsız İletişim Ağı

Bağımsız İletişim Ağı (BİA) IPS İletişim Vakfı'nın çalışmalarının merkezinde yer alıyor. BİA,  “bağımsız medya”nın güçlendirilmesi hedefiyle, 1997'den bu yana dört temel etkinlik alanı üzerinde gerçekleştirilen, bir sürekli proje.  Türkiye’de ve dünyada daha çok, internet haber sitemiz bianet.org dolayısıyla yaygın olarak bilinse de, BİA günlük haber üretiminin ötesinde, iletişim sürecinin bütün uğraklarını dönüştürmeyi hedefliyor.

* BİA Editoryal Masası, Türkiye gündemine hak haberciliği ve yurttaş haberciliği perspektifiyle yaklaşıyor. Dünyaya dışlananların, hakları çiğnenenlerin, ihmal edilenlerin olduğu yerden bakıyor, sesi duyulmayanların seslerini yükseltmeleri için bir kanal oluşturuyor. Yerel radyo, gazete ve televizyonlar, bağımsız haberciler ve sıradan yurttaşlardan oluşan bir ağ üzerinde İstanbul'daki haber merkezinin ve diğer BİA birimlerinin çalışmalarını bir araya getiriyor, bianet.org’un yayını sürdürüyor.

 

* BİA Hukuksal Destek Birimi ulusal ve yerel basındaki hak ihlallerini izliyor, haberleştiriyor; üçer aylık ve yıllık raporlar üretiyor; hukuksal yardım istemlerine yanıt veriyor.

 

* BİA Eğitim Programları yerel gazete, radyo ve televizyon muhabir ve editörleriyle, iletişim öğrencileri ve hak kuruluşlarının iletişim birimlerinde çalışanların eğitimine yönelik programlar uyguluyor.  Türkiye'deki politik ve etik olarak sorumlu gazetecilik/yayıncılık anlayışıyla davranan ve hak haberciliğini esas alan yerel medyanın nitelik olarak güçlendirilmesi için çaba gösteriyor. Programlar "eğiticilerin kendilerinin de eğitilmeleri gerektiği" ilkesine uygun olarak sürdürülüyor. Programların ürünü olan bilgileri “habercilik eğitimi” literatürüne sokan kitap dizileri de BİA Kitaplığı kapsamında yayınlanıyor.

 

* Program Üretim Merkezi yerel radyoların kendi olanak ve yetenekleriyle sağlamayamadıkları hak temelli radyo programları üretiyor ve bedelsiz olarak dileyen radyolara dağıtıyor. Son yıllarda etkinliğine ara vermiş olmakla birlikte merkez bugüne değin, 32 haftalık dört program üretildi. 45 dakikalık "Kadının Penceresi", 30 dakikalık "Çocuk Radyosu" 20 dakikalık "Haklısınız" ve 5 dakikalık "Tarihte Bugün".

 

BİA'nın başlangıçları

BİA, ağırlık merkezinde, yerel medyanın -yerel radyoların, yerel TV'lerin ve yerel gazetelerin- yer aldığı, "üretim temelinde bir dayanışma ve haberleşme ağı" oluşturma girişimi olarak başladı.

• Amaç ve ilkelerini ilk kez Nisan 1997'de Ankara'da bir araya gelen yerel medya temsilcilerinin yayınladığı deklarasyonla duyurdu.

• Bu ilke ve amaçlar, Mayıs 1997'de Ankara'da toplanan ''Ulusal Konferans''ta daha geniş bir katılımla doğrulandı ve uygulama için yola çıkıldı.

• 13 Ocak 2001'de İzmir'de toplanan "Kuruluş Konferansı" BİA, bir proje olmanın ötesine geçti, bir iletişim seçeneği olarak varlığını ilan etti.

• BİA toplumsal muhalefetin gerçek haber kaynaklarına duyduğu ihtiyacın kabardığı 1990’larda Türkiye yaygın medyasının içine düştüğü büyük profesyonel çöküntüye bir yanıt arayışın ürünü. BİA’nın itici güçleri arasında Türk Mimar ve Mühendis Odaları Birliği’nin (TMMOB) özel bir yeri var.

2000’ler başındaki iki büyük mali krizin açığa vurduğu gibi banka sermayesi/mali sermaye ile medya sermayesi arasındaki birleşmelerin editoryal bağımsızlığı yok edişi, halkın haber alma hakkını açısından vahim sonuçlara yol açtı. Medya bir dezenformasyon kaynağına dönüştü. Bu, seslerini yaygın medya ortamından duyuramayan aralarında TMMOB ve TTB'nin de olduğu toplum kesimlerini arayışa yöneltti. TMMOB'nin mesajlarını topluma kendi kuracağı bir “ajans” ile aşma tasavvurunun gerçekleşebilirliğini araştırmak için 1996’da IPS İletişim Vakfı ile ortaklaşa geliştirdiği “alan araştırması”, bu açıdan varlığı ilk bakışta görülmeyen potansiyelleri ortaya çıkardı. Araştırma, bağımsız medya için imkanların TMMOB’nin kuracağı bir ajanstan çok, küçük bağımsız yerel medya birimlerinin –radyo, televizyon, gazete, internet siteleri- üretim temelinde dayanışmasını hedefleyen bir ağ oluşturmakta yattığını gösterdi. Her yerel medya kuruluşunun ürününü bir ortak çanağa koyabileceği, ses, görüntü, metin paylaşabileceği; birbirleriyle rakip olmayan birimler arasında dayanışma ve üretimin imkanlarının var olduğu görüldü.

BİA, Mayıs 1997'de Ankara'da toplanan "ulusal konferan"stan bu yana yerel medyanın, bağımsız gazetecilerin, iletişim akademisyenlerinin ve hak ve meslek kuruluşlarının da onayıyla karşısına koyduğu hedefe yürüme çabasında.

BİA enformasyonun/içeriğin sermayeden ve devletten bağımsızlaşması; medya mülkiyeti ve kontrolünün topluma aktarılması için Türkiye’de ve dünyada enformasyonun yeniden üretilmesi ve dağıtılmasının maddi ve manevi araçları üzerindeki ticari egemenliğe karşı toplumsal yararı egemen kılan bir “Bağımsız Medya” oluşturma çabasının bileşenlerinden biri olmayı amaçlıyor.

BİA'nın başarı ödülleri

• 2010- bianet - Türkiye Gazeteciler Cemiyeti "Basın Özgürlüğü Ödülü"

• 2009- Bawer Çakır (Muhabir) - Siyah Pembe Üçgen LGBTT Derneği, Baki Koşar Nefret Suçlarıyla Mücadele Ödülü basın ödülü.

• 2008- Tolga Korkut (İnsan Hakları Editörü)- Umut Vakfı "Bireysel Silahsızlanma: Yaşama Hak Tanıyın" Haber yarışması İnternet haberciliği ödülü.

• 2006- Ayça Örer (Muhabir)- Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) Başarılı Gazeteciler Ödülü.

• 2006- bianet- Türkiye Yayıncılar Birliği “ifade özgürlüğü mücadelesine özel katkı” ödülü.

• 2005- Sema Aslan (bianet'te çıkan yazısıyla)- Müşerref Hekimoğlu Basın Ödülleri Yarışması Kültür Sanat Ödülü.

• 2005- bianet- Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Türkiye Gazetecilik Başarı Ödülleri internet gazeteciliği ödülü.

• 2004- bianet-TMMOB Şehir Plancılar Odası “Kent Planlama Basın Ödülü”.

• 1997- BİA- Türk Tabipleri Birliği Basın Özel Ödülü