Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) ülkelerinden Özbekistan'da, muhalif basın yok denecek azken yabancı gazeteciler, birer "terörist" veya "tahrikçi" olarak görülüyorlar.

Azerbaycan'da basın, sıklıkla saldırıların ve tacizlerin hedefi oluyor. Ülkede saldırı vakalarında olduğu gibi gazeteci Elmar Hüseyinov cinayetinde de suçların cezasız kalması yaygın.

Özbekistan'da "özgür habercilik" yasak

13 Mayıs 2005'ten sonra yaşanan Andican İsyanı, Özbekistan'ın daha da otoriterleşmesine neden oldu.

Ülkede Britanya'dan BBC televizyonu, ABD'den İnternews ve Radio Free Europe/Radio Liberty'den sonra son olarak da 15 Mart 2006'da Almanya merkezli Deutsche Welle radyosu Bukara (güney) muhabiri Obid Şabanov'un çalışma izni iptal edildi.

Şabanov, Moskova'ya yola çıkan ve içinde ısıtıcısı bulunmayan bir otobüsteki 30 kadar kişinin soğuktan ölmesiyle ilgili bir röportajda, "gerçekdışı habere yer verdiği" gerekçesiyle suçlandı.

24 Şubat'ta Özbek yetkililer, hükümeti eleştirmeye cüret eden yabancı medya temsilcilerine karşı "İç işlere müdahale" ve "Özbek vatandaşlarının onurunu saldırı" durumlarında ellerindeki lisansa el konulmasına olanak veren bir yasayı çıkardı.

Akreditasyonu olmayan gazetecilerle çalışma konusunda Özbeklilere getirilen çalışma yasağının dışında, "ırk temelinde kine teşvik" ve "Anayasal düzeni yıkma girişimi" de gazetecileri zora sokan yasal düzenlemeler arasında.

Azerbaycan'da cezasızlık ve saldırı yaygın

SSCB'den 1990'ların başında bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan'da da basın, sıklıkla saldırıların ve tacizlerin hedefi oluyor. Ülkede saldırı vakalarında olduğu gibi gazeteci Elmar Hüseyinov cinayetinde olduğu gibi suçların cezasız kalması yaygın.

20 Ekim'de başka bir cezaevine nakledilen gazeteci-şair Sakit Zahidov, ikinci kez açlık grevine başladı.

Yargılamada hala "uyuşturucu kullandığı" kanıtlanamasa da, Zahidov, 29 Ağustos'ta "satmak amacıyla çok miktarda esrar satın almak" iddiasıyla üç yıl hapse mahkum edilmişti. Zahivov ise, başından beri polisin cebine 10 gram kadar esrar yerleştirdiğini savunuyor.

Şu an Azerbaycan'da, "Nota Bene" gazetesinden Faramaz Allahverdiyev, "Gundelik Azerbaycan ve "Realny Azerbaycan" gazetelerinin sorumlu müdürü Eynulla Fetullaev, "Muhalefet" gzetesinden Yaşar Agazadeh ve Rovşan Kabirli ile Sanat gazetesi muhabiri Rafik Tagi ve yazı işleri müdürü Samir Sedatoglu hapisteler. Hepsi, iki ile dört yıl arasında hapisle cezalandırıldılar. (EÖ//NZ)