Mayına Karşı Yükümlülükleri Yerine Getirin

İnsan Hakları Derneği, 4 Nisan Mayın Bilincini Geliştirme Günü'nde yaptığı açıklamayla, Türkiye'nin 2003'te Ottowa Sözleşmesi'ni imzalamasına karşı hâlâ bir "ulusal eylem politikası" ve mayın eylem merkezlerini oluşturmadığını anımsattı; Meclis'i ve hükümeti yükümlülüklerini yerine getirmeye çağırdı.

İHD, Türkiye'de mayınlarla ve patlamamış askeri malzemelerle ilgili şu noktalara dikkat çekti:

* Türkiye'de resmi rakamlara göre 1 milyondan fazla mayın ve sayısı bilinmeyen miktarda serbest patlayıcı, boş arazilerde, dere yataklarında, çocukların her gün okula gidip geldiği yol kenarlarında, şehir çöplüklerinde ya da çiftçilerin ve çobanların kullandığı alanlarda duruyor.

* 2003 yılında Ottowa Sözleşmesi'ni imzalayan Türkiye aradan geçen 4 yıla rağmen mayınlı alanların belirlenmesi ve temizlenmesi için gerekli adımları atmış değil.

* Türkiye'nin BM Mayın izleme Komitesine verdiği resmi raporlara göre Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Hakkari, Ardahan, Kars, Siirt, Şırnak, Şanlıurfa, Tunceli, Van, Mardin ve Hatay illerinde mayınlı olduğu kesin olarak bilinen alanlar mevcut. Ayrıca Bingöl, Bitlis, Batman, Mardin, Tunceli, Şırnak ve Siirt İllerinde 746 farklı alanda mayın şüphesi var. Bu tabloya serbest patlayıcıların risk yarattığı alanlar da eklenmeli.

* Çatışmalı süreç boyunca boşatılan 4 bine yakın yerleşim yerinin mayın riskinin bulunduğu illere bağlı olması, uygulanacak köye dönüş programlarının mayın taramaları yapılmadan ve gerekli önlemler alınmadan uygulanmasının yeni ölümlere ve yaralanmalara davetiye çıkarması olası.

Bu bilgilerde sonra, İHD Meclis'i şunları yapmaya çağırdı:

* Mayınlı alanların işaretlenmesi ve temizlemesi,

* Risk altında bulunanlar için bilinç artırma eğitimlerinin organizasyonu,

* Mayın mağdurlarının sağlık bakımları ile ekonomik ve sosyal uyumunun sağlanması,

* Mayın stoklarının imhası,

* Vakit geçirmeden mayın eylem merkezi için yasal düzenlemelerinin yapılması.

İHD, hükümeti de şunları yapmaya çağırdı:

* Mayın Eylem Merkezi oluşturulması, acilen sivil toplum örgütlerinin de katılımıyla başta çocuklar olmak üzere sivil halka risk eğitimi verilmesi

* Boşaltılmış köylerde mayın ve serbest patlayıcı taramalarının acilen başlatılması

* Bugüne kadar mayın patlamaları dolayısıyla mağdur olanlara gerekli tazminat ve ücretsiz sağlık yardımlarının yapılması

Dernek ayrıca, 25 yıllık çatışma sürecinin bütün taraflarını, mayınladıkları alanları kamuoyuna açıklamaya; kamuoyunu da mayınların yarattığı yıkımlar ve gerekli önleyici tedbirlerin alınması ve uygulanması konusunda duyarlı olmaya çağırdı. (TK)