Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) İstanbul Şubesi'nin hazırladığı "Tutuklu Öğrenciler Raporu"na göre, şubenin faaliyet gösterdiği Gebze M Tipi, Kandıra, Tekirdağ, Edirne F Tipi cezaevleri ile Bakırköy Kadın ve Çocuk Tutukevi'nde 89 tutuklu lise ve üniversite öğrencisi var.

Türkiye'deki tutuklu öğrenci sayısının çok daha fazla olduğunun ifade edildiği raporda, "üniversite öğrencilerine yönelik baskının arttığına ve ifade özgürlüğü ile savunma hakkı konuların ciddi sıkıntıların yaşandığına" dikkat çekildi.

Raporda ayrıca, tutuklu öğrencilerin yanı sıra, idari soruşturmalar nedeniyle okullarından atılan veya uzaklaştırılan öğrenciler olduğu da ifade edildi ve özetle şu noktalara değinildi:

Mahkeme de "ifade özgürlüğü" diyor

* Üniversite öğrencilerinin, parasız eğitim, harç ücretleri, ders kitapları gibi konularda görüş açıklamaları ve eylem yapmaları son derece doğal. Ancak tutuklu öğrencilerin ifade özgürlüğü yok sayılıyor.

* Tutuklu öğrencilerin çoğu Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 220, 314. maddeleri ile 3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun (TMK) 7/2. maddesi kapsamında yargılanıyor. Öğrencilerin bir kısmına da 2911 Sayılı Gösteri ve Yürüyüş Yasası'na muhalefet çerçevesinde ve TCK'nın 265. maddesindeki görevli memura mukavemet iddialarıyla davalar açıldı.

* Düşünce ve ifade özgürlüğü pratikte ancak toplantı ve gösteri özgürlüğü ile bir anlam kazanır. Dolayısıyla, öğrencilerin yaptığı yürüyüşlerin 2911 sayılı yasaya muhalefet oluşturduğu gerekçesi gerçeği yansıtmıyor. Zaten, bugüne kadar öğrencilerin yaptıkları gösteriler sonucu açılan bu yasa kapsamındaki yargılamaların tamamı beraatla sonuçlandı.

* Mahkeme kararlarında, yapılanın, "ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gereken eylemler olduğu" açıkça ortaya kondu. Ancak yargılama süresince öğrenciler tutuklu kalarak mağdur oldular.

* Öğrencilerin TMK kapsamında yargılanması da, onların "yasa dışı örgüt üyesi" olduklarına dair dezenformasyon yapılmasına ortam sağlıyor. Sadece "parasız eğitim" istemek dahi özel yetkili ağır ceza mahkemelerinde yargılanmaya gerekçe olabiliyor.

Yarın (6 Ekim) dördüncü duruşmalarına çıkacak olan Trakya Üniversitesi Makine Bölümü ikinci sınıf öğrencisi Ferhat Tüzer ile Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Antropoloji Bölümü dördüncü sınıf öğrencisi Berna Yılmaz 17 aydır tutuklu.

İkisi de 22 yaşında olan üniversite öğrencileri, 14 Mart 2010'da, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın konuştuğu toplantıda, "Parasız eğitim istiyoruz, alacağız" yazılı pankartı açtığı için "örgüt üyeliğiyle" suçlanıyor. (AS)

* Tutuklu öğrencilerin listesine buradan ulaşabilirsiniz.

* TCK 220: Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuranlar veya yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması halinde,

* TCK 314: (1) Bu kısmın dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan suçları işlemek amacıyla, silahlı örgüt kuran veya yöneten kişi,

(2) Birinci fıkrada tanımlanan örgüte üye olanlar,

(3) Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin diğer hükümler, bu suç açısından aynen uygulanır.

* TCK 265: Kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

* TMK 7/2: Terör örgütünün propagandasını yapan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun basın ve yayın yolu ile işlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.