HÜKÜMLÜ HAKLARI

Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) İstanbul şubesi yüksek güvenlikli cezaevlerinde yaptıkları incelemelerde tecrit edilen hükümlü ve tutukluların ciddi sağlık sorunlarıyla karşı karşı olduğunu belirledi.

Şubenin Cezaevleri Komisyonu üyesi 30 avukat farklı zamanlarda Tekirdağ 1 ve 2 No'lu F Tipi , Edirne F Tipi ve Kandıra 1 ve 2 No'lu F Tipi cezaevlerinde yaklaşık 200 tutuklu ve hükümlüyle görüştü.

Sorunlar

Rapora göre,

* Tutuklu yakınlarının eylemlerinin ardından 2007'de çıkarılan ve mahkumların 10 kişiyle haftada 10 saat sohbet edebilmesini öngören genelge hâlâ uygulanmıyor. Öte yandan genelgenin sevk ve nakille ilişkili bölümleri uygulanıyor.

* Hasta ve ölüm sınırına yaklaşan tutuklu ve hükümlü sayısı artıyor.

* Tutuklu ve hükümlülerin şikayetleri incelenmede kaybolabiliyor. Şikayet edenler keyfi disiplin soruşturmalarıyla karşılaşabiliyor. Soruşturmalarda etkin savunma imkanı tanınmıyor.

* Disiplin kararlarına karşı İnfaz Hâkimliğine ve Ağır Ceza Mahkemelerine yapılan itirazların tümü matbu gerekçelerle reddediliyor. Gerekçesiz ret kararları nedeniyle yüzlerce dosya AİHM'ye taşındı.

* Kötü muamele ve işkenceye dayalı suç duyurularının tümü takipsizlikle sonuçlanıyor.

* Tutuklu ve hükümlülerin dış dünyayla iletişimi sağlayan mektup alma ve yollama, yakınları ile iletişim kurma ve görüşme hakları, siyasal ve kültürel gelişimini sağlama, eğitim, bilgi alma hakları gibi temel haklar disiplin cezaları nedeniyle kullanılamaz hale geliyor.

"Cezaevi izleme kurulları" önerisi

ÇHD, raporda üç yıl önce çıkarılan genelgenin tam olarak uygulanmasını önerdi. Özellikle tedavisi cezaevinde gerektiği şekilde yapılamayan hasta mahkumların serbest bırakılması için gereken işlemlerin hızlıca tamamlanabilmesini istedi.

Sivil toplum örgütleri ve hak savunucularının içinde yer alacağı "cezaevi izleme kurulları" oluşturulmasını öneren ÇHD, tutuklu ve hükümlülerin şikayetlerinin etkin biçimde incelenmesi, disiplin cezalarının da keyfi kullanımının önüne geçilmesi için gerekli mekanizmaların oluşturulmasını talep etti. (EÜ)