RTÜK'ten "Türk Malı" Dizisine "Doğru Konuş!"

RTÜK, "Türk Malı" dizisinde Türkçenin bozuk kullanıldığı gerekçesiyle Show TV'ye program durdurma cezası vermeye hazırlanıyor. Kanal 15 günde savunma verecek. RTÜK, "yanlış Türkçe" 81 kelime tespit etmiş...

Ankara - BİA Haber Merkezi
12 Ağustos 2010, Perşembe

Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), 7 ve 14 Haziran'da yer verdiği "Türk Malı" isimli dizide Türkçenin bozuk kullanıldığı gerekçesiyle Show TV kanalından savunma istedi.

RTÜK, dizide "Abiye" ve "Erman Kuzu" karakterlerinin kullandığı "bozuk Türkçe"yle ilgili 15 gün içerisinde gönderilecek savunmadan tatmin olmazsa kanala "program durdurma cezası" verecek.

20 Temmuz'da alınan, kamuoyunaysa bugün yansıyan işlem, 3984 Sayılı Radyoların ve Telvizyonların Kuruluşları ve Yayınları Hakkındaki Kanunun 4756 sayılı Kanun'la değişik 4. maddesinin (z) bendine dayandırıldı.

Bu bende göre, "Gençlerin ve çocukların fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimini zedeleyecek türden programların, bunların seyredebileceği zaman ve saatlerde yayınlanması" yasak. RTÜK, kanalın bu ilkeyi ikinci kez ihlal ettiğini iddia ediyor.

81 ifade "düzeltildi"

Yaptırımı gündeme getiren Radikal gazetesi, RTÜK uzmanlarının, Kuzu ailesinin iki dizede sarf ettiği ve RTÜK'çe de 'yanlış Türkçe" olarak değerlendirdikleri 81 ifadenin tek tek sıraladıklarını, bu kelime, deyim, özlü söz, özel isim, unvan, yer ismi, terim ve yabancı kelimelerin karşısına "doğru"larını yazarak mini bir "Kuzu sözlük" oluşturduklarını yazdı.

RTÜK uzman raporunda şu tespitlere yer verildi: "Dizide birçok kelime, deyim, özlü söz, özel isim, unvan, yer ismi, terim ile dilimize yabancı dillerden giren sözcükler yanlış kullanılıyor. Diyaloglarda çok fazla argo kelime yer alıyor. Bu nedenle dizi çocuklara ve gençlere kötü örnek oluyor. Diziyle ilgili 444 1 178 RTÜK İletişim Merkezi'ne şikâyetler geliyor.

"Şikâyette bulunan ebeveynlerin, dizide yanlış kullanılan kelimeleri ve argo sözcükleri çocuklarına açıklamakta güçlük çektiklerini, çocukların dizideki karakterlere özenip bu sözcükleri sürekli kullandıklarını ve bu sözcüklerin adeta çocukların dillerine yapıştığını söylüyor.

"Televizyon insanları birçok açıdan etkiliyor ve toplumsal yaşamı şekillendirmede önemli bir rol oynuyor. Televizyonda argo ve yanlış dil kullanımının ilkokul çağındaki çocuklar ve gençler üzerinde olumsuz etkisi olacaktır.

Dil Derneği: Hiç kimse heves etmesin!

RTÜK raporunda diziyle ilgili olarak Dil Derneği Yönetim Kurulu'nun, "Hiç kimsenin dili bozarak, toplumsal değerleri göz ardı ederek gülmece yapma hevesi olmamalıdır. Gülmece sanılan kimi diziler, büyük gülmece ustalarımızı incitecek kadar düzeyi düşürmektedir" şeklindeki açıklamasına da yer verildi.

Nişanyan: Dil polisliğine gerek yok

Yazar-Dilbilimci Sevan Nişanyan, "Böyle şeyler bana çok gülünç, zavallıca geliyor. Devlete ait bir teşkilâtın böyle bir görevi üstüne alması, dil polisliğine soyunması absürd bir davranış. Bir sivil toplum örgütü tepki verse belki anlaşılabilir" dedi.

RTÜK Raporu: Boy Frenk deme 'boy friend' de...

RTÜK uzman raporunda "problemli" sözcükler ve karşılığında "önerilen sözler" şöyle yer alıyor:

Aritmatik: Aritmetik

Aşortman: Eşofman

Cöle: Jöle

Mikemmel: Mükemmel

Guzu: Kuzu

Ne kadan: Ne kadar

Hakketten: Hakikaten

Ruhsal burhan: Ruhsal buhran

Yiter: Yeter (EÖ)

 

BAĞIMSIZ İLETİŞİM AĞIBağımsız İletişim Ağı (BİA) IPS İletişim Vakfı'nın çalışmalarının merkezinde yer alıyor. BİA, “bağımsız medya”nın güçlendirilmesi hedefiyle, 1997'den bu yana dört temel etkinlik alanı üzerinde gerçekleştirilen bir sürekli proje. Türkiye’de ve dünyada daha çok internet haber sitemiz bianet.org dolayısıyla yaygın olarak bilinse de, BİA günlük haber üretiminin ötesinde, iletişim sürecinin bütün uğraklarını dönüştürmeyi hedefliyor.

IPS İLETİŞİM VAKFIIPS İletişim Vakfı “İletişim ve kalkınma alanındaki projeleri gerçekleştirmek ve desteklemek” amacıyla 1993'te kuruldu. Vakıf etkinliklerini, yerel ve uluslararası kaynaklardan sağladığı hibe ve bağışlarla gerçekleştirdiği projeler üzerinden sürdürüyor.

BİA KİTAPLIĞIBİA Kitaplığı, Bağımsız İletişim Ağı’nın 2001-2009 arasında sürdürdüğü eğitim çalışmalarının ürünü olan “Habercinin Elkitabı“ dizisinden 5, “Hak Haberciliği” disizinden 4 kitabı; gazeteciler için kılavuzların yanısıra mesleğe adım atmaya hazırlananlara yönelik yayınları da kapsıyor. Kitaplık, Türkçe iletişim yazınında uluslararsı standartlarda üretilmiş, kimileri kendi alanlarında ilk olan öncü telif çalışmalardan oluşuyor.

BİZE ULAŞIN