Deprem, değişmeyen gündemimiz. Yakın gelecekte Marmara ve İstanbul'u etkileyecek depreme karşı alınması gereken önlemlerle ilgili resmi yetkililerin değişmeyen tek itirafları, "Gerekli kaynak yok" oluyor. Bu demeci duyan, niyet var da, paranın olmadığını sanar. Ama gerçek hiç de öyle değil.

Çünkü 1999 depreminin ekonomik ve sosyal zayiatını karşılamak ve gerekli tedbirleri almak amacıyla 1999 yılı kasım ayından beri yürürlükte olan vergilerin, amacına uygun olarak harcanmadığı ortaya çıktı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, 1999-2001 döneminde deprem için halktan 4 katrilyon 113 trilyon liralık vergi toplandı ve ancak bunun 3 katrilyon 171 trilyon lirası belirtilen amaca uygun harcandı. Toplanan vergilerin yüzde 23'ü yani yaklaşık 943 trilyon lirası belirtilen amaca uygun harcanmadı...

Peki, fark nereye gitti?

3 yıldır kaz gibi yolunuyoruz

Kocaeli, Bolu, Gölcük, Düzce ve İstanbul'da yaşanan deprem sonrasında konulan ek gelir vergisi, ek kurumlar vergisi, faiz vergisi, ek motorlu taşıtlar vergisi, ek emlak vergisi, özel iletişim vergisi ve özel işlem vergisi, üç yıldır toplanıyor.

1999'da 100 trilyon 795 milyar lira, 2000'de 2 katrilyon 695 trilyon lira ve 2001'de 1 katrilyon 317 trilyon 486 milyar lira deprem vergisi olarak toplandı. Deprem vergisi toplamı 4,1 katrilyon lira.

Buna karşın, aynı yıllar itibariyle sırasıyla 611 trilyon 321 milyar lira, 1 katrilyon 487 trilyon 17 milyar lira ve 1 katrilyon 72 trilyon 290 milyar lira harcanmış. Deprem harcamaları ise 3,2 katrilyon lira.

Deprem için halktan toplanan tam yaklaşık 943 trilyon liralık vergi geliri deprem için harcanmadı.

Ne için harcandığını bilmeye kahin olmaya gerek yok. IMF'ye verilen niyet mektupları bunun ilgili belgesini oluşturuyor. Deprem için toplanan bu parayı hükümet, bütçede üzerinde tek titizlendiği kalem olan faiz ödemelerine harcadı. Deprem vergileriyle rantiyeye faiz ödendi.

Deprem için topladığı vergiyi, deprem acısını dindirmek için harcamayan Ankara'nın kutsal dolar milliyetçileri, demokratikleşmeye yönelik taleplerin gündeme gelmesi üzerine efelenmekten de geri kalmıyor. Deprem için gündeme getirilen vergilerin kalıcılaştırılmasına yönelik gayretin varlığı, gerçek niyeti ortaya koyuyor.

Deprem için ne kadar vergi toplandı ne kadarı harcandı(Milyar TL)

Yıllar...............................1999.............2000................2001

TOPLAM VERGİ..........100.795.......2.695.000..........1.317.486

TOPLAM HARCAMA....611.321.......1.487.017..........1.072.290

TOPLAM VERGİ VE HARCAMA FARKI......................942.653

Kaynak: Maliye Bakanlığı bütçe verileri (FA)