Uluslararası Mayın İzleme 2007 Raporu

Mayınsız Bir Türkiye Girişimi koordinatörü Muteber Öğreten, bianet'e, Meclis'te yaptıkları basın toplantısına milletvekilleri Abdurrahman Kurt, Mehmet Emin Ekmen ve Akın Birdal'la, 2004'te Diyarbakır'da, bulduğu mayının patlaması sonucunda kolunu ve gözünü kaybeden 14 yaşındaki öğrenci Mehmet Nesim Öner'in katıldığını aktardı.

Patlamadan sonra körler okuluna devam ettiğini belirten Öner, not tutmakta ve okumakta zorlandığını vurgulayarak uygun eğitim ve rehabilitasyon koşullarının sağlanmasını talep etti. "Bu benim hikayem ama bu ülkede benim gibi birçok insan olduğunu biliyorum."

2014'e kadar mayısız Türkiye

Mayıs 2006-Mayıs 2007'yi kapsayan rapora göre  bu dönemde yaşanan önemli gelişmeler şöyle:

• Türkiye 2006’da stoklarındaki 94 bin 111 mayını imha etti. 983,166 mayının kaldığı fakat bölgenin tam olarak rakamlara dökülmediği belirtildi.
• Hükümet PKK’nin anti-personel mayın kullanmaya devam ettiğini bildirdi. Cenova Çağrısı, 2006 Temmuz'da, PKK’nin anti-personel mayınları kullanmayacağına dair taahhütname imzaladığını bildirdi.
• Türkiye, 2007 Haziran'ında bir mayın eylem planı hazırladı ve döşenmiş olan anti-personel mayınları 2014'ya kadar temizleyeceğini söyledi.
• 2006'da sivil toplum örgütlerinin yaralı ve ölüler konusunda veri toplama çalışmaları da gelişme gösterdi. 

Türkiye, Eylül 2003'te imzaladığı Mayın Yasaklama Anlaşması'nı Mart 2004'te yürürlüğe koydu ve son raporunu Nisan 2007'de sundu.  Raporda, Türkiye'nin özellikle komşu ülkelerin de anlaşmayı imzalaması ve uygulaması konusunda talepte bulunduğunu ve PKK'nin anlaşmaya muhatap alınması konusunda tepki gösterdiğini not edildi.

Anlaşmaya taraf devlet sayısı artıyor

Bu yıl dokuzuncu kez yayınlanan raporun dünya kısmında şu noktalara dikkat çekildi:

155 devlet Mayın Yasaklama Anlaşması’na taraf: Burma, Çin, Hindistan, Pakistan, Rusya ve ABD imzalamayan ülkeler arasında. Önemli sayıda silahlı grup anti-personel mayınların yasaklanmasına uyma isteği içerisinde olduğunu belirtti.

Hala antipersonel mayın kullanan iki ülke: Burma ve Rusya. Gürcistan ve İsrail’in de mayın kullandığına dair suçlamalar var.

13 ülke antipersonel mayın üretiyor: Burma, Çin, Küba, Hindistan, İran, Kuzey Kore, Güney Kore, Nepal, Pakistan, Rusya, Singapur, ABD ve Vietnam.

155 taraf devletten 145’inin stoklarında anti-personel mayın kalmadı: 80 taraf devlet stoklarındaki mayınları tamamen yok etti. Taraf olmayan devletlerin elinde 160 milyondan fazla mayın bulunduğunu tahmin ediyor: Çin (10 milyon), Rusya (10.4 milyon), ABD (10.4 milyon). 

2006'da 140 kilometrekarelik mayınlı alan ve 310 kilometrekarelik savaş alanı mayından temizlendi: Fransa, Nijer, İngiltere ve Venezuela 2009'da temizleme işlemlerini bitirmesi gerekirken henüz çalışmalara bile başlamadı.

Mayın patlamasından sağ kurtulan 473,000 kişi tespit etti: Gerçek rakamın bunun çok üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Hayatta kalanlara yardım konusunda yeterli ilerleme sağlanmıyor. Mayından etkilenen ülkelerin mayın karşıtı eylem programlarına ayırdıkları mali kaynak arttı.(EÜ)