"Çölleşme ve kuraklık küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle doğrudan alakalı. Dolayısıyla çölleşmeyle mücadele bu kapsamda düzenlenmeli. Meclise girince bunları söyleyeceğim. Sokaktaki ekoloji mücadelemizi karar mekanizmalarına taşımak istiyoruz."

22 Temmuz seçimlerine İzmir 2. bölgeden bağımsız olarak giren "yeşil" aday Bilge Contepe, böyle söylüyor; Çevre Mühendisleri Odası Genel Sekreteri Burçak Karaman Uysal da aynı fikirde.

Buna karşın Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AKP) çölleşmeyle mücadele programı "pazar araçlarını kullanmaya" dayalı, esas olarak da ağaçlandırma ve bilgilendirme çalışmalarıyla kısıtlı.

Hükümetin 2005'te çıkardığı Çölleşmeyle Mücadele Ulusal Eylem Programı'nın önerisi bunlar. Uysal "AKP hükümetinin çölleşme ve kuraklık sorununa yönelik çözüm arayışları, derinliği olmayan günü kurtarmaya yönelik, belgeler üzerinde kalan sembolik bir girişim olarak görünüyor" diyor.

Göller kururken...

Son olarak Burdur'da Yarışlı gölünün kuruduğu, Van gölünde de su seviyesi 1995'e göre 160 santim düştüğü açıklandı. Konya ovasında kuraklık nedeniyle tarım rekoltesi yüzde 80 düştü.

Küreselden bölgesele mücadele

Bu yılki 17 Haziran Çölleşme ve Kuraklıkla Mücadele Günü'nün ana teması küresel iklim değişikliğiydi. bianet'e konuşan Contepe ve Uysal gibi, BM de bu iki ekolojik sorunla mücadele için kapsamlı bir bakış gerektiğini vurguladı.

Çölleşmeye karşı uluslararası alanda en kapsamlı belge Birleşmiş Milletler Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi. Türkiye 1994'te imzaladığı sözleşmeyi 1998'te yürürlüğe koydu.

Sözleşmeyi şu an 179'dan fazla ülke imzalamış durumda. Sözleşme çerçevesinde ulusal, alt-bölgesel ve bölgesel hareket planları oluşturuluyor.

Ulusal Eylem Programı

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) bu çerçevede 2005'te bir program hazırladı ve uygulamaya koydu.

bianet'in ulaştığı Çevre ve Orman Bakanlığı'na bağlı Ağaçlandırma ve Erozyonla Mücadele Kontrolü Genel Müdürü Mustafa Yüksek, "çalışmaların çok iyi gittiğini, son yıllarda hiçbir zaman yapılmadığı kadar ağaçlandırma yapıldığını" belirtti fakat Bakanlığın yazılı onayı olmadan daha fazla bilgi veremeyeceğini ekledi.

Programa göre, Trakya ve Orta Anadolu hariç tüm Türkiye "şiddetli" ve "çok şiddetli" erozyona maruz kalıyor. Çölleşme nedenleri arasında doğal nedenler, toprağı korumak için gerekli yasal düzenlemelerin eksik ve karmaşık oluşu, göç, eğitimsizlik var ama küresel iklim değişikliği yok.

Plan, bilgi derlemesi ve haritalama çalışmalarının ardından uygulanacak projeleri sıralıyor. Genel yaklaşım "katılımcı" bir biçimde "pazar araçlarını kullanarak" çölleşmeyle mücadele etmek.

Uysal ise "Ekolojik krizi ve bu bağlamda çölleşme ve kuraklık sorununu, üretim ilişkilerinden bağımsız tartışmak mümkün değil. Bugün, dünyanın ve insanlığın karşı karşıya olduğu sorun kapitalist ekonomik kalkınmanın bir sonucu ve geldiği aşamadır" diyor.

Müdürlüğün web sitesinde yer alan bilgilere göre, bilgilendirme/bilinçlendirme çalışmaları kapsamında da radyo-televizyonlarda program yayınlamaktan, piknik düzenlemeye ve camilerde hutbe okutmaya kadar bir dizi eylem planlanmış.

Contepe, "Şu an Türkiye'de sulak alanları ve yutak alanları koruma önlemlerini hemen beşe katlamazsak çölleşme ve kuraklığın önüne geçemeyiz" dedi ve ekledi "Bu bir afet, öyle davranmak zorundayız. Aksi halde, açlık, yoksulluk ve yıkımla karşılaşacağız".(EÜ)

* Çölleşmeyle Mücadele Ulusal Eylem Programı'nın tam metnine ulaşmak için buraya tıklayın. (zip)