Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezlerine geçen yıl, 222'si 2006 yılı içinde olmak üzere, gözaltında işkence gören 337 kişi başvurdu. Dokuz kişiyse yıl içinde cezaevinde işkence gördüğünü söyleyerek başvurdu.

Toplam başvuru rakamı 2005'te 692'ydi. Ancak TİHV, yıl içindeki başvuru sayısının arttığına dikkat çekiyor. 2005'te yıl içinde işkence gördüğünü söyleyerek Vakfa başvuranların sayısı 193'tü.

2006'da başvuranlardan 231 kişi 2006 'da, 58 kişi 2001-2005 arasında, 24 kişi 1996-2000 arasında, 20 kişiyse 1995 ve öncesinde işkenceye maruz kaldı.

TİHV, "işkenceye sıfır tolerans" yerine "işkenceciye tolerans" yaklaşımının sürdüğünü söylüyor.

Bakkalcı: Cezasızlık işkencenin önlenmesine en önemli engel

Vakfın Genel Sekreteri Dr. Metin Bakkalcı, Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezleri 2006 Raporu'nda "İşkencenin 1999 yılından beri yapılan yasal düzenlemelere rağmen hâlâ sistematik ve yaygın biçimde devam ettiğini" söylüyor; şunlara dikkat çekiyor:

*Özel olarak eğitilmiş görevlilerin çalıştığı gözaltı merkezlerinin varlığı.

*Açık alanlar ve araçlar içinde yapılan kayıt dışı işkence vakalarındaki artış.

*Farklı yörelerdeki işkence yöntemleri arasında gözlemlenen benzerlikler.

*Bedensel iz bırakmayan işkence yöntemlerinin daha yaygın kullanılmaya başlanması.

*İşkencecilerin cezasızlığı sorunu işkencenin önlenmesinin önündeki en önemli engel olarak devam ediyor.

*İnsan hakları kuruluşlarına yönelik baskılar da sürüyor.

54 kişiye kayıt dışı alanlarda işkence

TİHV'nin Adana, Ankara, Diyarbakır, İstanbul ve İzmir'deki tedavi ve rehabilitasyon merkezlerine yapılan başvurulara dayanarak hazırlanan raporda, şu bulgular da yer alıyor.

* 54 kişi sokakta veya açık alanda, evde, araç içinde ve diğer yerlerde işkence gördüğünü söyleyerek başvurdu.

* Emniyet müdürlükleri ve karakollar işkence uygulanan yerler arasında ilk sıralarda yer alıyor.

* 19-25 yaş grubundakilerin işkence başvurularında, önceki yıllara göre belirgin artış var. Başvuruların yarıdan fazlası 19-30 yaş arasında. 240'ı erkek, 93'ü kadın.

Doğu ve Güneydoğu doğumluların oranı yüzde 60

* Doğu ve Güneydoğu Anadolu doğumluların toplamı, tüm başvuruların yüzde 60'ını oluşturuyor. Akdeniz doğumlular başvuruların yüzde 15,3'ünü, Marmara doğumlular yüzde 8,1'ini, İç Anadolu doğumlular yüzde 7,2'sini oluşturuyor.

* Başvuranların 293'ü siyasi nedenlerle, 39'u adli nedenlerle, bir kişiyse sığınmacılık nedeniyle işkenceye maruz kaldığını belirtti.

* 184 kişi sokaktan veya başka bir açık alandan, 59 kişi dergi, dernek gibi bir kurumdan, 55 kişiyse evden gözaltına alındı. 2006 yılında dergi bürosu, dernek merkezi ve benzeri bir kurumdan gözaltına alınan kişilerin oranı -yüzde 17,7'yle- geçen yıllara göre armış durumda. Bu oran 2004'te yüzde 3,3, 2005'te yüzde 2,8'di. (TK)

* TİHV'nin raporunun tam metnini indirmek için tıklayın. (PDF belgesi, 650K)