Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), yaptığı basın açıklaması ile "kin ve düşmanlığa tahrik ettiği" gerekçesiyle Emeğin Partisi (EMEP) eski Ankara Şube Başkanı Haydar Kaya'yı hapse mahkum eden Türkiye'yi 6 bin 48 avro (9 bin 676 YTL) tazminata mahkum etti.

Temmuz 1997'de Marksist söylemle yaptığı bir basın açıklamasıyla bazı siyasi ve askeri kişilikleri "darbeci" ve "çeteci" olarak niteleyen eski EMEP yöneticisi Haydar Kaya, son yıllarda ülkenin Güneydoğusunda şiddetin yeniden tırmanışa geçmesini ve yöneticilerin ekonomik ve sosyal programlarını eleştiriyordu.

"Emekçiler birleşin" dedi, ceza aldı

EMEP yöneticisi, "emekçiler, proleterler, ilericiler ve demokratlara özgürlük ve demokrasi yolunda ortak eylem geliştirmek için birleşme çağrısı" yapıyordu.

Kaya, bu açıklaması nedeniyle "sosyal ve ırk temelinde kin ve düşmanlığa tahrik" iddiasıyla yargılandı ve Kasım 1997'de 2 yıl hapis ve para cezasına çarptırıldı. Siyasi parti temsilcisini mahkum eden Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM), sonuçta cezayı ertelemeye karar verdi. Ancak Savcılığın talebiyle EMEP yönetimi Kaya'yı partiden ihraç itmek zorunda kaldı.

Kaya'nın mahkumiyetinin onun ifade özgürlüğü hakkını kısıtladığı sonucuna varan ve cezayı temelsiz ve ağır bulan AİHM, DGM'de tarafsız bir bağımsız bir yargılama yapılmasına da hükmetti. AİHM, söz konusu olanın şiddete teşvik değil, çatışmanın bir tarafının diğer tarafa yönelik anlayışsız tutumunu yansıtmak olduğuna karar verdi.

AİHM : 11. maddeyi incelemeye gerek yok

Oybirliğiyle ifade özgürlüğü hakkını düzenleyen Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesinin ihlal edildiğine hükmeden mahkeme, yine oybirliğiyle adil yargılama yapılmadığına karar verdi.

AİHM, Kaya'nın partiden ihraç edilmesinin, 312. maddeden mahkum edilmesinin doğrudan sonucu olduğunu, 10. maddenin ihlal tespitinin dışında 11. maddeye göre bir inceleme yapılmasına gerek olmadığını bildirdi.

AİHM, Kaya'ya 3 bin 048 avro manevi tazminat, 3 bin avro da mahkeme gideri olmak üzere toplam 6 bin 048 avro ödenmesine karar verdi. (EÖ)