Eski milletvekili Sema Pişkünsüt'ün başkanlığını yaptığı dönemde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İnsan Hakları İnceleme Komisyonu'nun bazı cezaevleri, karakol ve emniyet müdürlükleri hakkında hazırladığı raporlarla ilgili ilk kez dava açıldı.

İzmir Barosu'nun suç duyurusu üzerine Bakırköy Kadın ve Çocuk Tutukevi raporuyla ilgili, iddialara konu olan dönemde görevli asker, gardiyan ve memurlardan oluşan kişi hakkında Bakırköy 10. Asliye Ceza Mahkemesi'nde "kötü muamele yapmak" ve "görevi kötüye kullanmak'" suçlamasıyla dava açıldı.

Sanıklarının büyük çoğunluğu asker olan dava, Meclis Komisyonu'nun hazırladığı raporlarda yer alan olaylarla ilgili açılan ilk dava olma özelliğini de taşıyor.

Savcılar, müdür, gardiyanlar ve jandarma

Pişkinsüt'ün başkanlığını yaptığı dönemde insan Hakları inceleme Komisyonu'nun cezaevleri, bazı karakol ve Emniyet müdürlükleri hakkında hazırladığı raporlarda birçok tutuklu ve hükümlüye işkence yapıldığına dair iddialara yer verilmişti.

Bakırköy Kadın ve Çocuk Tutukevi'yle ilgili raporlardaki işkence iddiaları üzerine İzmir Barosu o tarihlerde görevli Bakırköy savcıları ile cezaevi savcı, müdür, gardiyan ve isimleri belirlenen 13 jandarma hakkında suç duyurusunda bulundu.

İlçe İdare Kurulu izin vermemişti

Suç duyurusunda, TBMM Komisyonu'nun 'Bakırköy Kadın ve çocuk Tutukevi, 1998-2000 raporuna göre, yasalarla belirlenmiş hakların ihlal edildiği belirtilerek "görevlerini ihmal ve suiistimal eden görevliler hakkında kamu davası açılarak cezalandırılmalarını talep ederiz" denildi.

Memurin Muhakematı Kanunu uyarınca sanıkların yargılanıp yargılanmaması kararını vermek üzere 26 Ocak 2001'de toplanan Bakırköy ilçe idare Kurulu soruşturma izni vermedi.

Kurul, raporlarda belirtilen 14 mağdurun hiçbirinin ifadesini almadan, sadece isimleri saptanan sanık 13 jandarmanın savunmasını alarak "soruşturma izni verilmemesi" kararına varırken, diğer sanıklarla ilgili herhangi bir değerlendirme yapmaya da gerek görmedi.

Baro karara itiraz edince

Bunun üzerine İzmir Barosu, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'ne başvurarak Bakırköy İlçe İdare Kurulu'nun kararına itiraz etti. itirazı haklı bulan mahkeme, 29 Mayıs 2001'de oy birliğiyle aldığı kararda, "Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nce (AiHM) verilen kararlar da dikkate alınarak, konunun hassasiyeti bakımından soruşturmanın derinleştirilmesi gerektiği sonucuna varılarak, soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararın yöntem ve yasaya uygun bulunmaması nedeniyle soruşturma izin verilmesine karar verilmiştir" dedi.

Yapılan soruşturma sonunda İdare Mahkemesi'nin kararından bir yıl sonra Bakırköy 10. Asliye Ceza Mahkemesi'nde çoğunluğu asker 38 kişi hakkında "kötü muamele yapmak" ve "Görevi kötüye kullanmak" suçlamalarıyla dava açıldı.

Dava, Meclis komisyonunun raporlarıyla ilgili açılan ilk dava olma özelliğini taşırken, raporlarla ilgili İzmir Barosu'nun yaptığı toplam 24 suç duyurusunun çoğu hakkında takipsizlik kararı verilirken bir kısmına da aradan 2 yılı aşkın zaman geçmesine karşın halen yanıt verilmedi. (MZ/NM)