HÜSEYİN AYGÜN

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İnsan Hakları İnceleme Komisyonu bünyesinde oluşturulan, "Terör olayları ve şiddet kaynaklı Yaşam Hakkı İhlalleri alt komisyonu" Dersim'de 1994'te yedi yakını kaybedilen Süleyman Işık'ı dinledi.

Komisyon üyesi Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Tunceli Milletvekili Hüseyin Aygün "Kaybolan yedi kişi için yetkililer 'Örgüte katıldı' dedi, aralarında üç yaşında çocuk da  var" dedi.

Işık, Eylül 1994'te Dersim'in Gökçe köyündeki Mirik mezrasında yapılan operasyon sonrası kaybedilen yakınlarıyla ilgili başvurularında bir gelişme olmadığını söyledi.

''Bize operasyon sırasında herhangi bir insanın yaşamadığı, örgütün götürmüş ya da yurt dışına çıkmış olabilecekleri söylendi."

Işık'ın ailesinden, babası Hıdır Işık (60), ablası Elif Işık (20), ağabeyi Ali Işık (23), ablası Hatun Işık (25) ve Yeter Işık (18) kaybedildi. Başka bir aileden de Durali Selim (35) var, Gülizar Selim (35) ve Dilek Selim (3) kaybedildi.

Işık, Ali Işık'ın cenazesini daha sonra çobanların bulduğunu söyledi.

Zamanaşımı tehlikesi

Aygün, Komisyon başkanı Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) Amasya Milletvekili Naci Bostancı'nın tahkikatın son durumuyla ilgili sorusunu ''Faili meçhul dosyası olarak Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı'nda bekliyor. Olayı başından beri biliyorum'' diyerek yanıtladı.

"Olay, Bolu Komando Tugayı'nın operasyonlar yaptığı dönemde gerçekleşti. Bu kişilerin örgüte katılmış olabileceği trajikomik bir değerlendirme. Dilek Selim üç yaşında. Tahminimiz bu kişilerin Bolu Komando Tugayı tarafından gözaltına alındığı ve imha edildiği yönünde. Ailelerin isteği, hayatlarından kimsenin ümit taşımadığı bu insanların cenazelerinin yerlerinin gösterilmesidir.

''Komisyon Mirik olayları ile ilgili Diyarbakır Savcılığına dosya sunabilir. Tugayın geçtiği yerlerde yoğun kayıp şikayeti var. Zamanaşımının devreye girmemesi için kayıpların araştırılması gerekiyor.

''Dersim'den 1993-1994 döneminde 40 bin kişi göç etmek zorunda kaldı. 100'ün üzerinde köy boşaltıldı. 1994 sonbaharında yüzlerce köylünün kaybolduğu söyleniyor. Tunceli coğrafi açıdan zorlu bir bölge. Burada dağınık yerleşim var. 1935-1926 raporlarında var, dağınık yerleşimin önlenmesi gerektiği tezleri yer alıyor. 1994'teki mantık da ne yazık ki, 1935'teki mantığın aynısı.''

Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) Mersin Milletvekili Ertuğrul Kürkçü de Dersim operasyonunun İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün (HRW/Human Rights Watch) raporunda yer aldığını, kendisinin bu raporu Türkçe'ye çevirmekten 10 ay hapse mahkum olduğunu söyledi.

''Orada askerlerle yapılan görüşmeler var. Komutanlarını anlatıyorlar. Gözaltına alınanlara neler yapıldığını anlatıyorlar. Nadire Mater'in askerlerle yaptığı görüşme var. 1989-1994  arasında sıradan askerlerin anlatımına dayanıyor. Bunların hepsi mağdurların anlatımı ile uyuşuyor.''

Aygün, 1990'lı yıllardaki faili meçhul cinayetlerle ilgili itiraflarda bulunan eski özel harekât polisi Ayhan Çarkın'ı cezaevinde ziyaret etmek için Adalet Bakanlığı'na başvuracak. (AS)