Kayıt Dışı ve Örgütsüz Ekonomi, Krizin Emekçilere Etkisini Maskeliyor

DİSK Genel Sekreteri Görgün, kriz nedeniyle işten çıkarılanların tam sayısının bilinemediğini söyledi. Daralan sektörlerden çıkarma haberleri gelirken bazı işverenler de bunu sendikasızlaştırma için fırsat biliyor. 2009'la birlikte işten çıkarmalar artacak.

İstanbul - BİA Haber Merkezi
21 Kasım 2008, Cuma

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Sekreteri Tayfun Görgün, krizden bahsedilmeye başlamasından bu yana farklı sektörlerde binlerce işçinin işten çıkarıldığını ama bu konuda sağlıklı veri olmadığı için tam sayının bilinemediğini söyledi.

Bu durumun nedenleri arasında güncel işgücü istatisklerinin tutulmaması kadar, doğrudan bilgi toplayabilecek olan sendikaların dar bir alanda örgütlenmeye zorlanmış olması ve kayıt dışı ekonominin büyüklüğü de var. 

Daralan sektörler ve krizi fırsat görenler

İşten çıkarmalarla ilgiliyse üç tespit yapıyor Görgün:

  • Kesim rakamlar olmasa da sektörel bazda bakıldığında finans, tekstil, otomotivin de içinde olduğu metal iş kollarında kriz nedeniyle daralma meydana geldi ve işten çıkarmalar yaşanıyor. Örneğin Akbank 1 400 çalışanını çıkardı, TOFAŞ'da ücretsiz izin verildi, Philips fabrikası kapatıldı.
  • Krizden doğrudan etkilenmeyen sektörlerde de bazı işverenler bu durumu bahane ederek işçi çıkarıyor; çalışanların haklarını kısıtlamak için krizi bahane ediyor. Çıkartılan işçilerin çoğunun sendikalı olması bu duruma örnek. Onların yerine alınan örgütsüz veya kayıt dışı çalıştırılan işçilerle emek maliyetini düşürmeye çalışıyor.
  • Krizin etkileri esas olarak aralık ayı ve 2009 başından itibaren hissedilecek.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) son olarak 10 Kasım'da açıkladığı verilere göre sanayi üretimi ekimde geçen yıla göre yüzde 5,5 düştü.

Aynı şekilde imalat sanayinde kapasite kullanım oranı azaldı; bunun ana nedeninin "iç pazardaki talep yetersizliği" olduğu vurgulandı.

Hükümetin tavır, emekçilerin tepkisi

Hükümetten işsizlik sigortası primlerini emek yükünü azaltmak için kullanmasını talep eden işverenlerin krizin yükünü taşımaktan kaçmaya çalıştığını söyleyen Görgün “işçilerin hakkına işçilerden başka herkes talip” dedi.

Hükümet, ekim sonu itibarıyla 36,7 milyar YTL biriken fonun yaklaşık 3,5 milyar YTL'sini GAP'ta kullanmak istiyor. Ayrıca "istihdam paketi"yle, fonun işverenlere teşvik ve kredi için bir kaynak olarak kullandırılması da söz konusu

Resmi rakamlara göre ağustosta işsiz sayısı 207 bin kişi arttı; yüzde 9,8 oranla 2,4 milyon oldu. Ama iktisatçılar gerçek işsizliğin bunun en az iki katı olduğunu söylüyor

DİSK ve KESK, krizin getireceği işsizlik dalgasının önlenmesi ve emekçilerin haklarının kısıtlanmaması amacıyla bir alternetif program hazırladı ve taleplerini açıkladı. Bu konuda hükümete baskı yapmak için 29 Kasım'da Ankara'da kitlesel bir eylem düzenlenecek.(BÇ/EÜ)

BAĞIMSIZ İLETİŞİM AĞIBağımsız İletişim Ağı (BİA) IPS İletişim Vakfı'nın çalışmalarının merkezinde yer alıyor. BİA, “bağımsız medya”nın güçlendirilmesi hedefiyle, 1997'den bu yana dört temel etkinlik alanı üzerinde gerçekleştirilen bir sürekli proje. Türkiye’de ve dünyada daha çok internet haber sitemiz bianet.org dolayısıyla yaygın olarak bilinse de, BİA günlük haber üretiminin ötesinde, iletişim sürecinin bütün uğraklarını dönüştürmeyi hedefliyor.

IPS İLETİŞİM VAKFIIPS İletişim Vakfı “İletişim ve kalkınma alanındaki projeleri gerçekleştirmek ve desteklemek” amacıyla 1993'te kuruldu. Vakıf etkinliklerini, yerel ve uluslararası kaynaklardan sağladığı hibe ve bağışlarla gerçekleştirdiği projeler üzerinden sürdürüyor.

BİA KİTAPLIĞIBİA Kitaplığı, Bağımsız İletişim Ağı’nın 2001-2009 arasında sürdürdüğü eğitim çalışmalarının ürünü olan “Habercinin Elkitabı“ dizisinden 5, “Hak Haberciliği” disizinden 4 kitabı; gazeteciler için kılavuzların yanısıra mesleğe adım atmaya hazırlananlara yönelik yayınları da kapsıyor. Kitaplık, Türkçe iletişim yazınında uluslararsı standartlarda üretilmiş, kimileri kendi alanlarında ilk olan öncü telif çalışmalardan oluşuyor.

BİZE ULAŞIN