Türkiye, Kürtçe yayımlanan Azadiya Welat gazetesinde PKK örgütü yetkilileri ve insan hakları çevrelerinin yazı ve mesajlarına yer veren gazete sahibi Mehmet Nuri Karakoyun ve sorumlu müdürü Mehmet Salih Turan’ı  mahkum ettiği için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde (AİHM) haksız bulundu.

AİHM, 10 Mayıs 2002 tarihinde İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesinin 3713 Sayılı Terörle Mücadele Yasası’nın “Terör örgütü açıklamalarına yayımlama”yı yasaklayan 6/2 maddesi uyarınca verdiği para cezasını, “demokratik bir toplumda gereksiz” buldu.

“Şiddet yoksa Öcalan fotoğraflı yazıya sansüre gerek yok”

İfade özgürlüğünün ihlal edildiğine oybirliğiyle karar veren AİHM, Türkiye’yi her iki başvuru sahibine 162 avrosu maddi, bin 500 avrosu manevi tazminatla bin 800’ü de mahkeme gideri olmak üzere 3 bin 462 avro (yaklaşık 6 bin YTL) ödemeye mahkum etti. DGM, para cezasının yanı sıra, gazetenin bir hafta süreyle yayınının durdurulmasına da karar vermişti.

Gazetenin 1 Eylül 2001 tarihli sayısında, Abdullah Öcalan’ın fotoğrafı ve “Hakların kendi kültürleriyle yaşamalarını temel alıyoruz. Demokrasi ve barış kimlik ve kültürler kabul edilmeden birlikte var olamazlar” diye bir alt yazı yayımlanmıştı.

Gazete sayısında ayrıca, Osman Öcalan’ın fotoğrafıyla birlikte, Barış Günü vesilesiyle düzenlenen bir toplantının yasaklanmasını ele alan “Barış, kitlesel eylemle gelir” başlıklı bir haber yer alıyordu.

“Cezalar meşru hedefe göre orantısız ve ağır”

İnternet'teki çeşitli haberlerden derlenen dava konusu haberde, Osman Öcalan, Demokratik Halk Partisi (DEHAP) ve İnsan Hakları Derneği (IHD) yetkilileri ve çeşitli sanatçıların açıklamalarına da yer veriliyordu. Bir başka haberse, Halil Uysal’ın kitabıyla ilgiliydi.

İfade özgürlüğünün basına şiddet içeren düşüncelerin aktarıldığı bir mecra olarak işlev göremeyeceğini vurgulayan AİHM, buna karşın verilen bir haftalık yayın durdurma cezası ve para cezalarını da “orantısız” buldu.

Yayın durdurma AİHM’de ceza görüyor

29 Kasım’da da AİHM, haftalık Yedinci Gündem gazetesine “iftira” iddiasıyla verilen ağır para ve yayın durdurma cezalarıyla ilgili Türkiye’yi ihlal etmişti. AİHM,  yazı işleri müdürü Hıdır Ateş ve gazete sahibi Hünkar Demirel’e toplam 3 bin avro (yaklaşık 5 bin 250 YTL) tazminat ödenmesine karar vermişti.

Son aylarda ard arda bir aylık yayın durdurma cezaları gören Gerçek Demokrasi, Ülkede Özgür Gündem, Yaşamda Gündem, Güncel, Azadiya Welat, Gündem ve Gerçek Gazetesi gibi Kürt Sorunu’nu merkez alan gazetelerin yayını "propaganda" iddiasıyla durduruldu. Gazete avukatları, AİHM’e başvurmuştu. (EÖ/TK)